Gasten verwachten een schone zaak, keurige recycling en zo min mogelijk verspilling. Tegelijkertijd let de gemeente of Omgevingsdienst steeds vaker op afvalscheiding. Goed organiseren is dus niet alleen een kwestie van imago, het scheelt ook kosten: wat je niet in het restafval gooit, betaal je vaak minder voor per kilo of per lediging.
In deze gids lees je welke stromen je als horecaondernemer echt apart moet inzamelen, wat de regels zijn en hoe je je inzameling zo inricht dat het team het zonder moeite volhoudt tijdens drukke shifts.
Wat zegt de wet over afval scheiden in de horeca?
Bedrijven hebben een scheidingsplicht. Simpel gezegd: als een afvalstroom apart ingezameld kan worden en er een verwerker voor is, dan moet je die scheiden. Welke stromen dat precies zijn, hangt af van je activiteiten en van wat je inzamelaar kan ophalen. Voor horeca gaat het doorgaans om glas, papier en karton, swill/etensresten, gebruikte frituurvetten, verpakkingsafval (plastic, blik en drankkartons), klein gevaarlijk afval en statiegeldverpakkingen. Check je contract en lokale regels; soms zijn extra afspraken nodig, bijvoorbeeld rond dierlijk materiaal in keukenafval.
De belangrijkste afvalstromen in de horeca
Niet elke zaak produceert dezelfde mix. Een bar met veel flesjes heeft andere prioriteiten dan een hotel met ontbijtservice. Onderstaande stromen kom je vrijwel overal tegen.
GFT/swill: groente-, fruit- en etensresten
Keukenafval is zwaar en veroorzaakt snel geur. Door etensresten apart te houden, blijft je restafval schoner en verlaag je vaak de kosten. Gebruik dichte bakken met goed passende deksels, biologisch afbreekbare zakken en leeg ze meerdere keren per dag. Let op: voor dierlijke bijproducten (vlees- en visresten) gelden specifieke regels; laat dit ophalen door een erkende verwerker en instrueer je team wat waar hoort.
Gebruikt frituurvet en olie
Frituurvet is geld waard als je het gescheiden inlevert. Laat het in afgesloten lekvrije vaten verzamelen en label deze duidelijk. Een gecertificeerde inzamelaar zorgt voor verwerking tot biobrandstof of andere toepassingen. Giet nooit vetten door de gootsteen: verstopping is duur en kan boetes opleveren.
Glas
Verpakkingsglas (flessen en potten) hoort apart, los van statiegeldflessen. Gebruik stevige karren of bakken met rubber wielen om geluid te beperken tijdens avond- of nachtelijke lediging. Zorg dat glas leeg is en dat doppen en kurken apart gaan. Gehard glas (bijvoorbeeld drinkglazen) hoort niet bij het verpakkingsglas.
Papier en karton
Van drankdozen tot omdozen: vouw karton plat en bewaar het droog. Een perscontainer of bindsystemen kunnen handig zijn bij grote volumes. Vervuiling met voedselresten maakt papier/karton onverwerkbaar, dus houd de opslag weg van de spoelkeuken.
Verpakkingsafval (plastic, blik en drankkartons)
Steeds meer horeca scheidt PMD. Denk aan folies, blikjes zonder statiegeld en schone plastic verpakkingen van ingrediënten. Vermijd nat of vettig materiaal; een korte instructie bij de uitpakplek helpt. Kies voor duidelijke pictogrammen op de bakken, liefst op ooghoogte.
Statiegeld op flessen en blik
Kleine plastic flesjes en blikjes hebben statiegeld. Bewaar ze apart, onbeschadigd en bij voorkeur in originele zakken/kratten van de inzamelpartij waarmee je werkt. Dat voorkomt afkeur en gedoe bij de retourname.
Klein gevaarlijk afval (KGA)
Denk aan batterijen, spaarlampen, spuitbussen, kokers met siliconen en restanten schoonmaakmiddelen. Deze stromen mogen niet bij het restafval. Richt een klein, afgesloten KGA-kastje in en laat het periodiek ophalen door een erkende partij. Registreer de afvoerbonnen; dat is handig bij controles.
Elektrische apparaten
Koffiemolens, barista-weegschalen, friteuses en koelingen gaan ooit stuk. Lever ze in via de leverancier of een WEEE-inzamelpunt. Kabels en kleine apparatuur verzamel je het beste in een aparte bak in het magazijn.
Zo richt je inzameling slim in
De beste route is de route die je team automatisch volgt. Houd het zichtbaar, dichtbij en logisch: waar afval ontstaat, staat een passende bak. Een paar praktische stappen helpen om het soepel te laten lopen.
Indeling van keuken en bar
Plaats per werkstation alleen de bakken die daar nodig zijn. Bij de mise-en-place heb je GFT/swill en PMD; bij de bar vooral glas, statiegeld en papier. Op drukke plekken werken smalle bakken met kleurcodering en grote opening het beste.
Labels en korte instructies
Gebruik pictogrammen en een één-regel-instructie: “Alleen schone folies en blik” of “Geen servetten bij papier”. Hang een A4-overzicht in de personeelsruimte met voorbeelden die in jouw zaak voorkomen.
Ledigingsfrequentie en containers
Kies een containermaat en ledigingsritme dat past bij je piekdagen. Overvolle bakken zorgen voor vervuiling, te veel lucht betaal je dubbel. Overweeg voor drukke weken een extra wissel of een grotere bak. Wie flexibel wil opschalen, kan eenvoudig een rolcontainer huren via Bedrijfsafval.nl en het aantal ledigingen afstemmen op het seizoen.
Contaminatie voorkomen
Eén verkeerd item kan een hele bak afkeuren. Geef daarom bij nieuwe medewerkers een vijf minuten uitleg tijdens de eerste shift en plan elke maand een korte reminder. Zet de meest foutgevoelige bakken (PMD en papier) niet naast de spoel, maar iets verderop zodat nat afval niet per ongeluk mee verdwijnt.
Kosten verlagen met minder restafval
Restafval is vaak de duurste stroom. Door goed te scheiden, krimpt dat volume en dalen de kosten. Meet dit: noteer maandelijks het aantal ledigingen en kijk naar de trend. Heb je structureel minder nodig, kies dan een kleinere restafvalcontainer of verlaag de ledigingsfrequentie. Kleine aanpassingen leveren in de horeca snel tientallen euro’s per maand op.